June 6, 2024
FinTech nədir?
Biz bir araya gələn şeyləri sevirik: Sürət və effektivlik, funksionallıq və rahatlıq, rahat giriş və məlumat təhlükəsizliyi... Bu gün biz sevdiyimiz iki sahəni birləşdirən düsturdan danışacağıq: Maliyyə və texnologiya, yəni Fintech! “Maliyyə texnologiyaları” olaraq ümumiləşdirə biləcəyimiz bu konsepsiya ilə istifadəçilərin həyatı asanlaşır və Fintech təşəbbüsləri sayəsində maliyyə sektoru hər gün yeni yeniliklərlə inkişaf edir. Bu termin sizə tanış görünməsə də, dünyada hər dörd nəfərdən üçünün gün ərzində bu texnologiyadan istifadə etdiyini desək necə olar? Beləliklə, gəlin “Fintech nədir?”, “Hansı texnologiyalardan istifadə edir?”, “Onun üstünlükləri nələrdir?” kimi bir neçə sualla mövzunu araşdıraq.
FinTech nədir?
FinTech ingiliscə 'finance' və 'technology' sözlərinin birləşməsidir. Bu, ənənəvi maliyyə əməliyyatlarını təkmilləşdirmək və avtomatlaşdırmaq üçün yaradılmış proqram təminatı, aparat, mobil proqramlar və texnologiyalara aiddir. Əsas məqsəd texnologiyadan istifadə edərək səmərəli, sürətli, praktik və təhlükəsiz maliyyə həlləri təqdim etməkdir.
Beləliklə, fərdi istifadəçilər fərdiləşdirilmiş xidmətlər ala və əməliyyatlarını saniyələr ərzində tamamlaya bilərlər. Maliyyə institutları üçün ən böyük faydalar bu sahələrdə görülür: Xərc və səmərəlilik üstünlüyü, müştəri təcrübəsinin aktivləşdirilməsi və yeni strategiyaların hazırlanması.
FinTechlər həmçinin sahibkarlıq ekosistemini qidalandırır. Məhsul və xidmətlərin davamlı inkişafı ilə təhlükəsizlik, sürət və rahatlıq kimi anlayışlar artıq maliyyə sektoru üçün standartlara çevrilir. Təbii ki, bütün bunların arxasında ciddi rəqəmsal infrastruktur dayanır.
FinTech sahəsini nələr əhatə edir?
- Ödənişlər (onlayn, mobil, kontaktsız ödəniş; rəqəmsal pul kisəsi və s.)
- Pul köçürmələri
- Rəqəmsal bankçılıq
- Şəxsi maliyyə menecmenti
- Süni intellektlə dəstəklənən hesablar, portfellər və s. idarəetmə
- Virtual köməkçilər və chatbotlarla təkmilləşdirilmiş müştəri təcrübəsi
- Barmaq izi və üz tanıma kimi xüsusiyyətlər sayəsində artan təhlükəsizlik
- Məlumat təhlükəsizliyi, kiber təhlükəsizlik
- Kriptovalyutalara və virtual valyutalara giriş
- Birja və fond qiymətlərini izləmək
- Alıcılar və satıcılar arasında müqavilələri avtomatik icra edən ağıllı müqavilələr (adətən blokçeyndən istifadə etməklə)
- Riskin qiymətləndirilməsi, fırıldaqçılığın qarşısının alınması və istifadəçi əsaslı qiymətlər vasitəsilə daha səmərəli sığorta.
FinTech şirkəti nədir?
FinTech şirkəti rəqəmsal texnologiyalardan istifadə edərək maliyyə xidmətlərinin göstərilməsinə diqqət yetirən texnologiya şirkətidir. Şirkətlər ödənişlərin işlənməsi, investisiya, kreditlərin qiymətləndirilməsi, aktivlərin idarə edilməsi, sığorta və digər maliyyə xidmətləri kimi bir çox sahədə fəaliyyət göstərirlər. Onlar maliyyə xidmətlərinin daha sürətli, daha təhlükəsiz və sərfəli şəkildə çatdırılmasını təmin etmək üçün rəqəmsal texnologiyalardan istifadə edirlər.
Onlar öz əməliyyatlarını ənənəvi texnologiyalarla həyata keçirən qurum və ya təşkilatlara müasir texnologiyanın gücünü əks etdirməyi öhdələrinə götürürlər. Fintech şirkətləri istifadəçilərə maliyyə əməliyyatlarını dərhal həyata keçirməyə, daha çox insana maliyyə xidmətləri göstərməyə, daha az əməliyyat xərcləri ilə maliyyə institutlarını idarə etməyə və daha yaxşı müştəri təcrübəsi təqdim etməyə imkan verir.
Digər yazılara baxın
Axtarışdan səbətə: ChatGPT və Amazon e-ticarətin gələcəyini formalaşdırır
2025-2026-cı illər süni intellekt (AI) texnologiyalarının online alış-veriş təcrübəsini kökündən dəyişdirdiyi dövr kimi yadda qalacaq. Ənənəvi e-ticarət axtarış sistemləri və satış kanalları tədricən “agentic commerce” — yəni istifadəçinin əvəzinə axtaran, müqayisə edən və bəzən hətta satınalan AI agentlərinə çevrilir. Bu, brendlər, pərakəndə satışçılar və istehlakçılar üçün həm fürsətlər, həm də risklər yaradır.
Pre-auth əməliyyatlar: Təhlükəsiz ödəniş mexanizminin əsas mərhələsi
Pre-authorization (pre-auth) əməliyyatlar müasir ödəniş sistemlərində risklərin idarə olunması və əməliyyat təhlükəsizliyinin təmin edilməsi üçün istifadə olunan əsas mexanizmlərdən biridir. Bu anlayış kartdan müəyyən məbləğin faktiki olaraq tutulmadan, mövcud balansdan müvəqqəti şəkildə bloklanmasını ifadə edir.
2026-da Ödəniş Trendləri: Fintech və Yeni Rəqəmsal Maliyyə Reallıqları
2026 ili ödəniş texnologiyaları və fintech sektorunda köklü dəyişikliklərin baş verdiyi sürətli transformasiya dövrünə daxil olur. Artan rəqəmsal qəbul, süni intellektin iş proseslərinə inteqrasiyası, sürətli və görünməz ödənişlər, tokenizasiya və maliyyə xidmətlərinin həyatımıza daha dərindən daxil olması bu ilin əsas trend sahələridir.
Yeni il mövsümündə ən çox ödəniş edilən onlayn platformalar
Yeni il bayramı alış-veriş mövsümünün ən pik dövrlərindən biridir. İnsanlar hədiyyələr, geyimlər, aksesuarlar, ev dekoru və elektronika kimi məhsullara daha çox ehtiyac duyduqları üçün onlayn alış-veriş platformaları bu dövrdə rekord satışlara çatır. Bu dövrdə həm məhsul seçimi, həm də ödəniş üsulları dəyişir - istifadəçilər sürətli, təhlükəsiz və rahat online ödənişlərə üstünlük verirlər.
AI Compliance mütəxəssislərini əvəz edəcəkmi?
AI-nin yüksəlişi ilə bir çox sahədə olduğu kimi compliance sahəsində də bu sual gündəmdədir: “AI insanı əvəz edəcəkmi?” Lakin həm texnologiyanın gücünə, həm də insan mühakiməsinin dəyərinə baxanda görürük ki, əsl məsələ rəqabət deyil. AI sürət, dəqiqlik və yorulmadan işləmək kimi üstünlüklər gətirir.
Fintech tərəfdaşlığı: B2B bizneslər üçün niyə vacibdir?
Rəqəmsal dövr biznes dünyasını köklü şəkildə dəyişib. Artıq B2B (business-to-business) şirkətləri yalnız məhsul və ya xidmət satmaqla kifayətlənmir — daha çevik, şəffaf və sürətli maliyyə əməliyyatlarına malik olmağa çalışırlar.