February 22, 2024

Mini e-ticarət lüğəti: termin və açıqlamalar

Həyatımıza böyük sürət və rahatlıq qatan onlayn alış-veriş, oturduğumuz yerdən tərpənmədən istədiyimiz bütün məhsul və xidmətlərə çıxışımızı təmin edir. Üstəlik, ənənəvi mağazalardan daha ucuzdur və bir çox ödəmə variantına malikdir. Gündən-günə böyüyən bu dünyanın özünəməxsus anlayışları, terminləri var. Bir sahibkar və ya alıcı kimi e-ticarət dünyasında yenisinizsə, bilməli olduğunuz əsas terminləri bir araya gətirdik.

Virtual POS nədir?

Virtual POS ənənəvi mağazalarda kredit və debet kartları ilə alış-veriş zamanı istifadə olunan POS cihazlarının e-ticarət şirkətləri üçün virtual mühitə uyğunlaşdırılmış versiyasıdır. VPOS (Virtual Satış Nöqtəsi) olaraq da bilinən Virtual POS e-ticarət şirkətinə kart məlumatı alıcı tərəfindən daxil edildikdən sonra bu məlumatı şifrələməyə və banka ötürməyə imkan verir. Bu ötürülmədən sonra məlumat bank sistemi tərəfindən araşdırılır və alış-veriş məbləği alıcının hesabından satıcının hesabına köçürülür. 

Fraud nədir?

İngilis anlayışı olan Fraud dilimizdə fırıldaq və ya fırıldaqçılıq kimi tərcümə edilir. Elektron ticarət üçün fırıldaqçılıq oğurlanmış kredit kartlarından istifadə etməklə və ya istifadə edilmiş kredit kartı məlumatlarını kopyalamaqla onlayn alış-veriş və ödənişlər etmək deməkdir.

SSL Sertifikatı nədir?

Netscape tərəfindən hazırlanmış və 1996-cı ildən həyatımızda olan SSL Sertifikatı məlumatı şifrələyərək ötürmək üçün dərhal bütün brauzerlər tərəfindən təhlükəsizlik tədbiri kimi qəbul edilmişdir. Onlayn alış-veriş edərkən ödəniş səhifəsinə daxil etdiyiniz kart məlumatlarının üçüncü şəxslər tərəfindən kopyalanmaması üçün şifrələnərək bankınıza ötürülməsini təmin edən bu sertifikat sayəsində siz kartınızı fırıldaqçılıq ehtimallarına qarşı qorumuş olacaqsınız. 

3D Secure nədir?

Visa tərəfindən hazırlanmış 3D Secure kartı ilə onlayn alış-veriş etməyə imkan verən təhlükəsizlik tədbiridir. Son illərdə bank kartları üçün məcburi olaraq tətbiq edilən və kart əməliyyatları üçün məcburi olan 3D Secure virtual POS vasitəsilə ödəniş edərkən kart məlumatlarını şifrələyir və alıcının bankına ötürür. Daha sonra bank tərəfindən alıcının qeydiyyatda olan mobil telefonuna şifrə göndərilir. Bu şifrə ödəniş səhifəsində müvafiq sahəyə düzgün yazılaraq təsdiq edildikdə ödəniş tamamlanır.

Chargeback nədir?

Bank kartları ilə alış-veriş edənlər beynəlxalq kart ödəniş təşkilatlarının qaydalarına uyğun olaraq kartlarından edilən əsassız xərclərə etiraz etmək hüququna malikdirlər. Müştəri kart ilə edilən əməliyyatla bağlı etirazı öz bankına bildirdikdə, bu etiraz ödənişi icra edən banka yönləndirilir. Bank satıcıdan müvafiq əməliyyatla bağlı sənədləri tələb edir. Bu sənədlər kifayət deyilsə, şirkətin bankı əməliyyat məbləğini şirkətin hesabından alıcının bank vasitəsilə kartına geri qaytarır.